تکنولوژی آموزشی

تعريف :
تلويزيون آموزشي ، ابزاري است كه امكان دسترسي عموم آحاد جامعه را به آموزش هاي عمومي و فني و حرفه اي و ترويجي و آموزش هاي عالي ، فراهم مي كند و كيفيت آموزش را بهتر مي سازد، به همين دليل و با توجه به تنوع روز افزون نيازهاي جامعه در تمامي عرصه ها، از فرهنگ عمومي گرفته تا دانش هاي جديد و آميختگي بيش از پيش زندگي و حيات فرهنگي و اجتماعي با مظاهر علوم و فن آوري ، كه آموزش را به امري مستمر و پويا و بخشي جدايي ناپذير از زندگي اجتماعي تبديل كرده است، شبكه ي آموزش صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران تأسيس شده است.

الزامات ايجاد شبكه :
جهان امروز جهان پيشرفت هاي گوناگون در عرصه فن آوري و استفاده از آن در حوزه هاي مختلف از جمله حوزه هاي آموزش مي باشد. اين پيشرفت علوم موجب بازنگري در شيوه هاي آموزشي شده است، به همين دليل، تلاش براي يافتن شيوه هاي جديد به ضرورت انكار ناپذير عصر ما تبديل شده است.
تجربه هاي گوناگون درجهان، از كشورهاي توسعه يافته تا كشورهاي در حال توسعه، در زمينه هاي به كارگيري روش هاي متنوع و جديد در امر آموزش، ضرروت ياد شده در پردازش اين روش ها را براي همگان آشكار مي سازد.
شيوه هاي سنتي آموزش، به دليل وابستگي به مؤلفه هايي همچون محيط فيزيكي ، تعداد آموزش دهندگان و آموزش گيران و مواردي از اين دست، عملاً فرصت هاي برابر آموزشي رااز همگان سلب مي كند؛ اما در عصر حاضر كه با حضور وسايل ارتباط جمعي، دنيا به دهكده اي كوچك تبديل شده است، ديگر نمي توان به شيوه هاي سنتي آموزش اكتفا كرد،‌چرا كه به راحتي ي توان از تجارب ديگران آگاه شد و در حيطه ي آموزش ، به رشد و توسعه دست يافت.
اينك، رسانه اي تصويري همچون تلويزيون ، به دليل داراي بودن مجموعه اي از ويژگي هايي مانند:
جذابيت، فراگيري و دسترسي آسان و دائم ، به يكي از مهم ترين ابزارهاي آموزشي در دنياي امروز تبديل شده است. درك اين واقعيت از سوي نويسندگان سومين برنامه هاي توسعه اجتماعي،‌اقتصادي و فرهنگي كشور، آنان را بر اين داشت تا در بند «د» از ماده ي 13 فصل 13 برنامه ي ياد شده، ايجاد شبكه هاي آموزشي را با هدف ارتقاي سطح آموزشي و ايجاد فرصت هاي برابر در اين زمينه، در دستور كار سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران قرار دهند. از اين رو با تكيه بر تجارب كشورهاي ديگر، شبكه ي آموزش سيما، طراحي و راه اندازي شد.




رسالت :
اكثر قريب به اتفاق خبرگان و متخصصان برآنند كه رسالت يا مأموريت هر مجموعه؛ در بالاترين نقطه از سلسله مراتب نظري آن مجموعه قرار دارد. از اين رهگذر، در سايه ي رسالت و مأموريت كلي سازمان صدا و سيما، شبكه ي آموزش سيما، تأكيد بر افزايش توان علمي و سطح آگاهي جامعه، با هدف توسعه ي علمي، فرهنگي ، مذهبي ، اجتماعي و اقتصادي كشور را به عنوان رسالت خويش برگزيده است.


اهداف :
شبكه ي آموزش با در نظرگرفتن مأموريت يا رسالت اصلي خويش، مجموعه موارد ذيل را به عنوان اهداف خويش بيان مي كند.
الف) ايجاد فرصت هاي برابر آموزشي براي كل جامعه، با تأكيد بر اصل تكميل كاستي هاي نظام آموزش رسمي كشور از سطح ابتدايي تا عالي ، براي بهبود كميت و كيفيت آموزش هاي رسمي دانش آموزان و دانشجويان در كليه ي سطوح
ب) گسترش آموزش هاي عمومي و مهارت هاي زندگي در زمينه هاي گوناگون فرهنگ عمومي جامعه
ج) فراهم كردن شرايط مناسب براي ارايه آموزش هاي تخصصي، به منظور بالابردن كيفيت مهارت هاي فردي و حرفه اي با تأكيد بر اصل تكميل كاستي هاي نظام آموزش مهارتي فني و حرفه اي كشور، براي ارتقاي سطح بهره وري نيروي كار .
د) ارايه ي امكانات مناسب رسانه اي مورد نياز بخش دولتي و خصوصي، در حوزه هاي آموزش، با هدف افزايش كارايي كاركنان دولت و ارايه ي خدمات آموزشي بهتر در سطح جامعه


اهم سياست ها :
شبكه ي آموزش سيما، براي آن كه به اهداف تعيين شده خود دست يابد، موارد زير را به عنوان مهمترين سياست هاي كاري خود تعريف كرده است:
الف) تبيين پيش نيازهاي توسعه ي فرهنگي ، اجتماعي، اقتصادي و سياسي، با تأكيد بر حفظ هويت فرهنگي و وحدت ملي
ب) توجه به پيشرفت هر لحظه علم در جهان و به روز كردن دانش خود همگام با دانش روز دنيا
ج) طراحي نظام ارزشيابي تعاملي براي مخاطبان شبكه
د) طراحي و اجراي فرآيند تحليل محتوا با توجه به نظريه ي فرآيند هدف





جايگاه شبكه آموزش در صدا و سيما :
هر چند كه صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، دانشگاهي بزرگ ناميده شده است، اما برنامه سازي در امر آموزش به دليل نبود انسجام لازم در فرايند كار و عدم تمركز كافي، به نحو شايسته و بايسته به ثمر نشست و با شبكه اي مستقل و تخصصي در زمينه ي آموزش، در ميان خانواده هاي صدا و سيما خالي بود. آغاز فعاليت شبكه ي آموزش در ميان ديگر شبكه هاي تلويزيوني، نويدي بر وجود فعاليتهاي مستمر و منسجم در اين زمينه مي باشد. شبكه آموزش ، گامي در راه تكميل شبكه هاي تلويزيوني و پاسخي تخصصي به نيازهاي متنوع مخاطبان اين رسانه محسوب مي شود.


تعامل با ساير دستگاه ها :
گستره فعاليت هاي شبكه آموزش، تعاملي اجباري و لازم را با محيط بيروني طلب مي كند كه طرف دوم تعامل ياد شده، دستگاه هاي مختلف كشوري ، به ويژه دستگاه هايي هستند كه به نوعي با ارايه آموزش هاي رسمي و غيررسمي سر و كار دارند.
شبكه آموزش، در واقع مكملي است براي فعاليت هاي آموزشي دستگاه هاي مختلف، از اين روي، فرصتي بي مانند را براي اين دستگاه ها فراهم آورده است، تا هر چه بهتر خدمات خود را ارايه دهند. هر يك از حوزه هاي چهارگانه فعاليت شبكه ي آموزش، يعني آموزش هاي عمومي، عالي ، فني و حرفه اي و پايه و اساسي، به فرا خور حوزه هاي عملياتي خويش، با دستگاه هاي مختلف، همكاري و تعامل دارند كه حاصل آن، امضاي تفاهم نامه هاي گوناگون براي جلب مشاركت محتوايي و تخصصي با آن ها بوده است.

همكاري با آموزش عالي :
شبكه آموزش، در حيطه ي آموزش عالي، با دانشگاه هاي مختلف ، تفاهم نامه هايي امضا كرده است كه مي توان به موارد زير اشاره كرد:
الف) امضاي تفاهم نامه با دانشگاه پيام نور :
بر اساس اين تفاهم نامه، توليد و پخش برنامه هاي دانشگاهي فراگيران دانشگاه پيام نور كه بدون شرط معدل و آزمون سراسري،‌به تحصيل مي پردازند، از طريق شبكه ي آموزش صورت مي پذيرد.

ب ) امضاي تفاهم نامه با دانشگاه جامع علمي – كاربردي :
اين تفاهم نامه به منظور راه اندازي دوره هاي پودماني امضا شده است و در مرحله اول اين طرح، دوره پودماني كارداني مديريت خانه اجرا شد كه در طي آن فراگيران برنامه هاي درسي خود را از شبكه ي آموزش پيگيري كردند و در پايان ترم در امتحانات دانشگاه شركت كردند.



همكاري با آموزش و پرورش:
در اين بخش، توليد و پخش برنامه هاي آموزشي مربوط به آموزش هاي ضمن خدمت معلمين و همچنين توليد برنامه هايي با هدف افزايش مهارت تدريس آنان، در دستور كار قرارگرفته است. همچنين پخش برنامه هاي درسي دانش آموزان در حوزه هاي مختلف نيز بخشي ديگر از تعامل ياد شده را شامل مي شود. براي رسيدن به اين اهداف، تفاهم نامه هايي با دفتر تكنولوژي آموزشي وزارت آموزش و پرورش و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، امضا شده است تا برنامه هايي متناسب با گروه سني و پايه ي تحصيلي دانش آموزان، از شبكه ي آموزش پخش شود.

منبع : گروه آموزش عمومي شبكه آموزش